Mangostan właściwy (Garcinia mangostana L.) to gatunek drzewa z rodziny Kluzjowatych, pochodzący z Azji Południowo-Wschodniej, prawdopodobnie z Archipelagu Malajskiego. W tradycyjnej medycynie azjatyckiej wykorzystywano różne części tego drzewa w leczeniu wielu chorób. Obecnie wstępne badania wskazują, że ze względu na szereg składników bioaktywnych (gównie ksantony, takie jak: α-mangostyna, γ-mangostyna i garcinon E) owoce mangostanu wykazują właściwości silnie antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Istnieją również dowody sugerujące, że składniki zawarte w tych wyjątkowo smacznych owocach mogą być pomocne w leczeniu otyłości i cukrzycy typu II.

Zdjęcie: fotolia.com

W maju tego roku zostały opublikowane wyniki pierwszego badania, którego celem było określenie wpływu suplementacji ekstraktem z mangostanu na wrażliwość insulinową, ubytek masy ciała i parametry stanu zapalnego u otyłych kobiet z opornością insulinową (1).

Uczestniczki (BMI ≥ 30 kg/m2) zostały przydzielone do jednej z dwóch grup:

– przestrzegająca diety z deficytem energetycznym i wykonująca wysiłki o umiarkowanej intensywności

– przestrzegająca diety z deficytem energetycznym i wykonująca wysiłki o umiarkowanej intensywności a dodatkowo przyjmująca ekstrakt z owoców mangostanu (szczegółowo informacje o przyjmowany suplemencie)

Kaloryczność diety uczestniczek została obniżona o 300 kcal/d. Węglowodany i białka w zaproponowanej diecie miały następujący udział: 45-50% i 20-25% energii dostarczanej. Zwrócono również uwagę, żeby spożycie tłuszczu ogółem i kwasów tłuszczowych nasyconych było poniżej 30% i 10%. Wstępnie uczestniczki zostały zobowiązane do wykonywania każdego dnia wysiłków o umiarkowanej intensywności (np.: 30-minutowych spacerów). Następnie w dalszej części badania aktywność była dostosowywana indywidualnie do możliwości uczestniczek, ale nadal intensywność tych wysiłków pozostała na umiarkowanym poziomie.

Co wykazano:

Po 26 tygodniach w porównaniu do grupy kontrolnej w grupie przyjmujące dodatkowo ekstrakt z owoców mangostanu odnotowano znaczniejsze zmniejszenie stężenia insuliny (−15,2% vs. −53,2%) i wskaźnika oporności insulinowej HOMA-IR (−10% vs. −51,3%).

W grupie przyjmującej dodatkowo ekstrakt z owoców mangostanu zaobserwowano istotne zmniejszenie masy ciała (−4,5 ± 6,2%; −4,07 ± 6,01 kg), podczas gdy ubytek masy ciała (−1,42 ± 4,9%; −0,88 ± 4,51 kg) w grupie kontrolnej był nieistotny. Różnica w ubytku masy ciała między grupami była jednak nieistotna. Nie stwierdzono istotnych zmian w obwodzie talii i składzie ciała w obu grupach.

Stężenie białka C-reaktywnego wysokiej czułości (HsCRP) uległo istotnemu obniżeniu w grupie przyjmującej dodatkowo ekstrakt z owoców mangostanu, ale nie odnotowano istotnych różnic w zmianach stężeń tego białka między grupami. 

Stężenie cholesterolu frakcji HDL uległo istotnemu zwiększeniu w grupie przyjmującej dodatkowo ekstrakt z owoców mangostanu, ale ponownie nie odnotowano istotnych różnic w zmianach stężeń cholesterolu frakcji HDL między grupami.  Nie zaobserwowano również istotnych zmian w stężeniach pozostałych parametrów profilu lipidowego.

Wnioski/zastosowanie

Interesujące jest, że przyjmowanie suplementu zawierającego ekstrakt z owoców mangostanu przyczyniło się w omawianej próbie do zmniejszenie stężenia insuliny o 53,2% i wskaźnika oporności insulinowej HOMA-IR o 51,3%, co wskazuje, że ekstrakt z mangostanu może mieć zastosowanie w leczeniu cukrzycy typu II i być może również innych schorzeń, w przypadku których często stwierdzana jest oporność insulinowa (m.in.: otyłość i zespół policystycznych jajników).

Dodatkowo co ważne w przeprowadzonej próbie ekstrakt z owoców mangostanu był dobrze tolerowany – nie odnotowano skutków ubocznych, które można uznać za jednoznacznie związane z przyjmowaniem suplementu.

Warto mieć na uwadze, że grupa kontrolna nie przyjmowała kapsułek placebo, co niewątpliwie stanowi ograniczenie omawianej próby. Za ograniczenie można również uznać brak informacji na temat spożycia energii i składników odżywczych w poszczególnych grupach – w publikacji pojawia się jedynie informacja, że nie odnotowano różnic w stopniu przestrzegania zaleceń między grupami oraz różnic w stopniu przestrzegania zaleceń w trakcie przebiegu badania.

1) Watanabe i wsp. 2018. Mangosteen Extract Shows a Potent Insulin Sensitizing Effect in Obese Female Patients: A Prospective Randomized Controlled Pilot Study. Nutrients. 10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5986466